Książki
Multidyscyplinarna monografia składająca się z jedenastu tekstów poświęconych problemowi bezpieczeństwa energetycznego Polski, rozpatrywanego w kontekście: uwarunkowań międzynarodowych, własnych zasobów surowcowych, dostępnych technologii oraz potrzeb zarówno polskiego przemysłu, jak i gospodarstw domowych. Autorzy dokonują przeglądu rozmaitych rozwiązań technicznych (od wykorzystania wód geotermalnych po rozwój energetyki jądrowej) i prawnych (przedstawiając stan prawodawstwa w Polsce oraz stopień niezależności polskich organów prawodawczych od organów Unii Europejskiej), a także sposobów planowania polityki energetycznej Polski i jej zależności od tendencji światowych.
Keywords: RES (renewable energy sources), geothermal energy, nuclear reactors, carbon, Poland’s Energy Policy, energy policy, fair transformation, sustainable development, environmental changes.
Monografia podejmuje ważne i aktualne zagadnienie dotyczące wyzwań dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Autor podjął próbę zdefiniowania pojęcia bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa energetycznego oraz charakterystyki struktury energetycznej w Polsce, uwypuklając znaczenie poszczególnych nośników energii. Analizie poddał kwestię wzrostu zapotrzebowania na energię i udziału w produkcji i dystrybucji poszczególnych źródeł energii. Przedstawił uwarunkowania bezpieczeństwa energetycznego Polski, koncentrując uwagę głównie na regułach rządzących krajowym rynkiem energetycznym oraz zależnościach importowych.
„Praca dotyczy ważnego i aktualnego zagadnienia, jakim bez wątpienia jest transformacja energetyczna polskiej gospodarki. Autor wnosi wartościowy wkład do obecnie prowadzonej debaty dzięki nakreśleniu oryginalnej i realistycznej ścieżki osiągnięcia zerowej emisyjności. […]
Wysoko oceniam umiejętności analityczne Autora, który swobodnie posługuje się zaawansowanymi metodami ilościowymi, łącząc metody analizy input-output z ekonometrycznymi. […] Książka może zainteresować osoby kształtujące politykę klimatyczno-energetyczną oraz zarządzające przemysłowymi aktywami państwowymi […]. Powinna również przyciągnąć uwagę środowiska akademickiego (nie tylko ekonomistów, ale także energetyków i ekologów) oraz niezależnych think-tanków ze względu na kompleksowe ujęcie sposobu modelowania systemów energetycznych, ukazanie zastosowania nowatorskiego wielosektorowego modelu energetycznego do analiz energetyczno-środowiskowych i dokładne rozpoznanie teoretyczne badanego problemu.”
Z recenzji prof. dr. hab. inż. Henryka Gurgula.
Transformacja energetyczna RP stanowi obszar integrujący wokół swoich wyzwań przedstawicieli tak wielu odległych dziedzin i dyscyplin naukowych. Mamy zatem do czynienie z niekonwencjonalną, wręcz unikalną monografią, która pod jednym tytułem połączyła tak liczne, interdyscyplinarne obszary rozwoju OZE, w tym nauki inżynieryjno-techniczne, nauki rolnicze, nauki ścisłe i przyrodnicze (ze szczególnym uwzględnieniem nauk chemicznych) oraz nauki społeczne, a w ramach nich liczne dyscypliny, ze szczególnym uwzględnieniem nauk prawnych, nauk o polityce i administracji czy nauk o bezpieczeństwie.
Rabe, M. (2024). Energetyka rozproszona w polityce regionalnej (2. wyd.). CeDeWu.
Polska gospodarka staje przed ogromnym wyzwaniem dotyczącym przyszłości jej energetyki. Obecny system energetyczny jest bardzo nieefektywny, pochłania ogromne środki, które wzorem krajów o wysokiej efektywności energetycznej można byłoby przeznaczyć na rozwój sieci niskoemisyjnych i odnawialnych źródeł energii. Aktualnie w polskiej energetyce, związanej z monokulturą węgla, zaczyna brakować mocy, a cały system przesyłu energii zaczyna przypominać skansen. Rozwiązaniem może się okazać energetyka rozproszona, która finalnie może zaspokoić dostawy energii na terenach mniej zurbanizowanych oraz na terenach wiejskich, przy zagwarantowaniu zrównoważonego rozwoju tych obszarów. Energetyka rozproszona rozciągnięta na całą gospodarkę jest głównym gwarantem rynkowych mechanizmów kształtowania bezpieczeństwa energetycznego.
Aby podjąć wyzwanie lepszego zrozumienia i wyjaśnienia tak złożonej rzeczywistości, zdecydowano, że ramy badawcze niniejszej rozprawy będzie stanowić energetyka rozproszona w regionie. Obecnie uważa się, że energetyka rozproszona może być efektywnym rozwiązaniem problemu działania energetyki konwencjonalnej. Intensywny rozwój technologii pozwala na odstąpienie od monopolistycznych kompozycji wielkoskalowych na rzecz systemów rozproszonych, które bazują na naturalnych źródłach energii. Jeśli nasz kraj prześpi tę tendencję, to będzie to miało niesprzyjający wpływ nie tylko na stan środowiska naturalnego, ale także na cenę prądu.
Przez ostatnie pół wieku eliminacja paliw kopalnych była proponowana jako rozwiązanie narastających problemów, z jakimi zmaga się współcześnie ludzkość. Najpierw było to zanieczyszczenie powietrza, potem import paliw i wyczerpywanie się zasobów, wreszcie, od początku XXI wieku, takim problemem, na którym skupiła się uwaga świata, stały się zmiany klimatyczne i wynikająca z nich rzekomo konieczność przyspieszonej eliminacji paliw kopalnych.
Pomimo ciągłego niepokoju, licznych inicjatyw politycznych i bilionów dolarów wydanych na źródła alternatywne, paliwa kopalne pozostają dominującym źródłem energii na całym świecie. Ich zużycie nadal rośnie w wartościach bezwzględnych.
Aby zrozumieć przyczyny tej pozornej sprzeczności, dr Lars Schernikau oraz prof. William Hayden Smith, w przeciwieństwie do sposobu, w jaki przedstawia się to w popularnych mediach, opracowali pedantyczny, profesjonalny, obiektywny i pozbawiony jakiegokolwiek zabarwienia ideologicznego, politycznego i propagandowego, druzgocący raport ukazujący prawdę o tym, jak działa dziś globalna gospodarka energetyczna.
Recenzowana rozprawa doktorska ma charakter nowatorski. Chociaż wielu badaczy zajmuje się różnymi aspektami bezpieczeństwa energetycznego Polski, brakuje całościowych prac poświęconych tej problematyce. Dodatkowym atutem recenzowanej rozprawy doktorskiej jest szeroka perspektywa czasowa, gdyż obejmuje kwestie bezpieczeństwa energetycznego Polski po 1989 r. (…) Jej najwartościowszą częścią są samodzielne analizy i wnioski oraz zawarte rekomendacje. Należy podkreślić, iż praca doktorska jest oparta na szerokiej bazie źródłowej oraz literaturze przedmiotu. Fragment recenzji dr. hab. Arkadiusza Czwołka, prof. UMK Naukowe znaczenie podejmowanej w rozprawie problematyki jest trudne do przecenienia. Podjęte przez doktoranta dociekania i przeprowadzony na ich podstawie wywód stanowią doskonałą retrogresywną analizę mechanizmów doboru paliw i determinantów powstałego na ich bazie status quo. Przybliżenie go i poznanie jest punktem odniesienia dla budowy nowych strategii rozwoju energetycznego oraz działań prognostycznych. W tym wymiarze praca doktorska mgra Sylwestra Wolaka nie ma swego odpowiednika. O ile bowiem nie brak monograficznych pozycji dotyczących poszczególnych gałęzi energetyki w wymiarze politycznym, o tyle istnieje ciągły deficyt prac podejmujących problematykę w sposób tak spójny i całościowy, jak to czyni w swej dysertacji doktorant. Stąd też należy uznać jej awangardowy charakter i dostrzec znaczącą rolę, jaką spełnia w procesie poznawczym związanym z zakresem badań nad polityka energetyczną w Polsce. (…) Podjęte przez mgr. Sylwestra Wolaka wysiłki badawcze przyniosły rezultat, który należy uznać za naukowo wysoce satysfakcjonujący. Zasadniczy cel, który sobie postawił, czyli określenie mechanizmów oraz intensywności implementowania stosowanych na Zachodzie rozwiązań legislacyjnych w sektorze energetycznym Polski po 1989 r., został z powodzeniem osiągnięty. Rezultaty poszukiwań prowadzonych przez mgr. Sylwestra Wolaka stanowią ważny wkład poznawczy i przyczyniają się do uzupełnienia stanu wiedzy w nakreślonej tytułem problematyce. Pracę Sylwestra Wolaka oceniam bardzo wysoko, za walor recenzowanej dysertacji uważam jej oryginalność i poziom merytoryczny. Fragment recenzji dr. hab. Piotra Kwiatkiewicza, prof. UAM
Stosowanie rozwiązań bazujących na wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii (OZE) niesie za sobą liczne korzyści z perspektywy poszczególnych państw. Przyczyniają się one do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego w drodze dywersyfikacji dostaw energii oraz decentralizacji jej wytwarzania. Dodatkowo, redukowane jest zapotrzebowanie na stosowane na szeroką skalę surowce konwencjonalne, jakimi są węgiel, gaz czy ropa. Ponadto należy wspomnieć o korzyściach ekologicznych wynikających z braku emisji gazów cieplarnianych. Cel monografii sprowadza się do zbadania wpływu wsparcia finansowego ukierunkowanego na ochronę powietrza atmosferycznego i klimatu, pochodzącego z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej na poziom produkcji energii ze źródeł odnawialnych w poszczególnych województwach w Polsce. Obszar realizowanych badań jest istotny i aktualny ze względu na powszechne wykorzystywanie energii odnawialnej. Wpisuje się on w debatę dotyczącą skuteczności stosowania poszczególnych instrumentów wsparcia OZE.
Przyjmuje się, że od czasów rewolucji przemysłowej w Europie wzrasta zużycie paliw kopalnych, liczba ludności, a równocześnie z tymi zmianami poprawiają się standardy życia. Dynamiczny rozwój gospodarki narodowej wiąże się ze znacznym wzrostem zapotrzebowania na energię. Powszechnie wiadomo, że zasoby, takie jak węgiel, gaz ziemny i ropa naftowa, nie są już wystarczające, aby zaspokoić światowy popyt. Gwałtowny wzrost energochłonności w wielu gałęziach przemysłu doprowadzi do wyczerpania tych zasobów w niedalekiej przyszłości. Eksperci przewidują, że przy obecnym zużyciu energii zasoby nieodnawialne mogą zostać wykorzystane już w 2040 r. Wytwarzanie energii elektrycznej w Polsce opiera się głównie na spalaniu węgla kamiennego i brunatnego. W związku z tym rząd Polski powinien zintensyfikować działania w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii. Kluczowe jest, aby dążyć do zastąpienia surowców energetycznych konwencjonalnych, surowcami niekonwencjonalnymi. […] Współczesne społeczeństwo jest bardziej świadome rozwoju problemów środowiskowych od skali lokalnej do skali globalnej. Przejawia się to rosnącym zainteresowaniem energią ze źródeł odnawialnych. Odnawialne źródła energii są dostępne w nieograniczonych ilościach, nie emitują gazów cieplarnianych, a nawet szacuje się, że są tańsze od źródeł konwencjonalnych. Dla każdej gospodarki narodowej osiągnięcie bezpieczeństwa energetycznego jest bardzo istotnym celem. Bezpieczeństwo energetyczne jest to zdolność gospodarki do osiągnięcia potencjału umożliwiającego po krycie wszystkich bieżących i przyszłych potrzeb społeczeństwa w zakresie energii. Dodatkowo oznacza to, że kraj jest w stanie zapewnić wystarczającą ilość energii elektrycznej za cenę, którą jej odbiorcy są w stanie zapłacić, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad ochrony przyrody. Definicja bezpieczeństwa energetycznego ma charakter dynamiczny, ponieważ za kres bezpieczeństwa energetycznego został rozszerzony, aby położyć nacisk na takie terminy jak: zrównoważony rozwój i efektywność energetyczna. […] Celem przeprowadzonych badań i analiz było określenie znaczenia odnawialnych źródeł energii (OZE) w bezpieczeństwie energetycznym Polski. Dodatkowo, poddano weryfikacji sytuację na rynku energii w Polsce. – fragment wstępu do monografii.
Celem publikacji jest przedstawienie i omówienie polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej, wskazanie trudności i wyzwań, jakie wiążą się z jej realizacją, zarówno na poziomie narodowym, jak i ponadnarodowym. Z perspektywy nauki odnosi się ona do głównych nurtów dyskusji toczącej się wokół bezpieczeństwa energetycznego w Europie i na świecie.
Książka łączy w sobie elementy teorii naukowej z praktyką. W rezultacie adresowana jest do szerokiego grona odbiorców zainteresowanych zagadnieniami Unii Europejskiej, polityki energetycznej oraz klimatu i ochrony środowiska. Jej lektura pozwala lepiej zrozumieć wyzwania polityczno-społeczne oraz gospodarcze, przed którymi stoi Europa i świat w kolejnych dekadach XXI wieku.
Keywords: energy, climate, European Union, integration, economic security
„Znaczenie spółek Skarbu Państwa w polskiej gospodarce jest bardzo duże. Spółki z jego udziałem to przedsiębiorstwa, których akcje lub udziały należą w całości albo części do Skarbu Państwa i w których Skarb Państwa zobowiązany jest do wykonywania funkcji związanych z nadzorem właścicielskim. Duży udział przedsiębiorstw publicznych (state-owned enterprises) w produkcji, zatrudnieniu i tworzeniu dochodu narodowego w Polsce nie jest niczym wyjątkowym w skali światowej. Należą one do największych firm na świecie i odgrywają dużą rolę we wzroście i rozwoju gospodarczym.
Głównym celem niniejszej książki jest analiza nadzoru właścicielskiego nad spółkami Skarbu Państwa z sektora elektroenergetycznego, notowanymi na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, czyli: Enea S.A., Energa S.A., TAURON Polska Energia S.A. oraz PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. i jego wpływu na interesy akcjonariuszy mniejszościowych tych spółek. Analiza obejmuje lata 2017–2022. Jednakże celem jej pogłębienia wykorzystano wybrane dane finansowe i niefinansowe dotyczące badanych spółek oraz polskie regulacje prawne związane z nadzorem właścicielskim i rynkiem energii elektrycznej z lat 2015–2016 i pierwszej połowy 2023 r.”
E-booki
Artykuły
Czasopisma w Bibliotece
Polskie czasopisma elektroniczne
Zagraniczne czasopisma elektroniczne
