Samorząd terytorialny – Samorządy wykonują zadania publiczne o znaczeniu lokalnym/regionalnym mające na celu zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Posiadają – podlegającą ochronie sądowej – osobowość prawną, dysponują mieniem wspólnoty, prowadzą samodzielną gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Swoje zadania wykonują za pośrednictwem organów samorządu terytorialnego bądź podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym mieszkańców wspólnoty (na drodze wyborów i referendów). Samorządy dzieli się na lokalne (gminy, powiaty) oraz regionalne (województwa).
KSIĄŻKI
Publikacja stanowi analizę systemu nadzoru i kontroli jednostek samorządu terytorialnego przez Regionalne Izby Obrachunkowe (RIO) w sprawach finansowych. Przedstawiono w niej m.in. takie zagadnienia jak: organizację i zasady działania regionalnych izb obrachunkowych w zakresie nadzoru nad JST; funkcje, cele i środki nadzoru; przesłanki podjęcia czynności nadzorczych; warunki, tryb i zasady kontroli; zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych RIO – dopuszczalność wniesienia skargi, wymogi formalne, formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej.
Poradnik omawiający najważniejsze obszary zadań głównego księgowego JSFP z uwzględnieniem zmian w rachunkowości, KSeF oraz modelu trzech linii w kontroli zarządczej. W książce przedstawiamy „fundamenty” księgowe i finansowe, które pozwolą księgowym zrozumieć nawet najtrudniejsze tematy oraz wyjaśnią specyficzne dla sektora publicznego zagadnienia i pojęcia (np. plan finansowy, klasyfikacja budżetowa, sprawozdania budżetowe, przychody i rozchody itp.).
Zakres poruszanych problemów badawczych obejmuje trzy płaszczyzny: krajową na szczeblu sektora rządowego i na poziomie jednostek samorządu terytorialnego oraz ponadnarodową (tj. unijną), w każdym z nich dotyczące zagadnienia stałego zagrożenia bezpieczeństwa finansów publicznych wynikającym z powszechności i trwałości zjawiska nierównowagi budżetowej oraz systematycznego wzrostu zadłużenia publicznego w większości współczesnych państw, którego rozmiary w warunkach ostatniego globalnego kryzysu finansowego zaczęły wymykać się spod kontroli władz publicznych, sprowadzając niektóre państwa na skraj bankructwa.
Praca opisująca w sposób holistyczny zagadnienie budżetu partycypacyjnego wraz z ich uwarunkowaniem w rzeczywistości lokalnych samorządów w ujęciach prawnym, finansowym i gospodarczym.
Publikacja prezentuje kompleksowy model inteligentnego zarządzania jednostką samorządu terytorialnego w oparciu o założenia koncepcji smart city, integrując technologie ICT, zasady ESG oraz zaangażowanie społeczne. Monografia łączy perspektywę strategiczną, technologiczną i społeczną, ukazując praktyczne możliwości wdrażania innowacyjnych rozwiązań w gminach.
Niniejsza monografia prezentuje zagadnienia z zakresu ekonomii miejskiej i ekonomii sektora publicznego, a w warstwie metodyki badań stanowi próbę wykorzystania i rozwijania narzędzi stosowanych w ekonomii eksperymentalnej. W ramach rozważań omówiono dorobek naukowy dotyczący dóbr wspólnych, w szczególności przybliżając pojęcia i najważniejsze modele teoretyczne, ukierunkowane na wymiar ekonomiczny wiodącego zagadnienia, a także podejmując próbę wkomponowania koncepcji miejskich dóbr wspólnych w modele ekonomii miejskiej. Przedstawiono propozycję typologii miejskich dóbr wspólnych, uwzględniającą m.in. rodzaje współdzielonych zasobów, typy wspólnot miejskich i ich motywacje oraz przestrzenny zasięg oddziaływania i rangę dóbr. Dokonano przeglądu doświadczeń w zakresie różnych inicjatyw w formie kolektywnych działań w miastach.
W książce zawarto rozważania teoretyczne i przykłady badań empirycznych dotyczących opracowania modelu oceny gospodarki finansowej gminy z wykorzystaniem wielowymiarowej analizy porównawczej. Wyniki przeprowadzonych badań mogą przyczynić się do rozwoju metodyki sporządzania analiz finansowych opartych na metodach statystycznych. Prezentowane rozważania mogą być także zastosowane w sektorze finansów publicznych do analizy sytuacji finansowej gmin oraz w sektorze bankowym – w celu weryfikacji zdolności kredytowej gminy ubiegającej się o zewnętrzne źródła finansowania, takie jak kredyt lub emisja obligacji.
Monografia wypełnia lukę w zakresie wiedzy teoretycznej i praktycznej w Polsce dotyczącej zarządzania gospodarką odpadami w jednostce samorządu terytorialnego. Autor opracował między innymi wskaźniki: efektywności mieszkańca i efektywności gminnej pozwalające na ocenę funkcjonowania na danym obszarze gospodarki odpadami. Na bazie tych wskaźników przedstawił różne modele tej gospodarki na przykładzie badań przeprowadzonych w województwie podlaskim.
Jak efektywnie planować rozwój gminy w świetle najnowszych reform prawnych? Ta książka udziela kompleksowej odpowiedzi na pytanie, które dotyczy jednego z podstawowych wyzwań współczesnego zarządzania lokalnego. Zebrane w niej teksty skupiają się na reformie planowania przestrzennego z 2023 roku, oferując przy tym narzędzia niezbędne do wdrożenia strategii rozwoju gminy — obowiązkowego od 2026 roku dokumentu integrującego społeczne, gospodarcze, przestrzenne i środowiskowe aspekty planowania. Autorzy, eksperci z dziedziny planowania zintegrowanego i geografii społeczno-ekonomicznej, szczegółowo omawiają nowe regulacje i ich wpływ na zarządzanie terytorialne.
W monografii przedstawiono przede wszystkim obszary usług publicznych realizowanych przez samorząd terytorialny najbardziej wrażliwe na działanie ryzyka ESG. Przedmiotem rozważań jest także mechanizm dostosowawczy i działania podjęte przez samorząd terytorialny w Polsce mające redukować negatywny wpływ ryzyka ESG na aktywność jednostek samorządu terytorialnego i stabilność ich budżetów. Istotny wątek rozważań podjętych w monografii dotyczy niskoemisyjności oraz kwestii działań na rzecz transformacji energetycznej czy walki ze smogiem. Poruszono także problemy związane z zabezpieczeniem przed ryzykiem pandemicznym oraz wskazano na wyzwania kreowane przez ryzyko ESG dla jednostek samorządu terytorialnego.
CZASOPISMA
Przegląd Komunalny to najbardziej rozpoznawalne czasopismo dotyczące branży komunalnej i ochrony środowiska, wydawane od ponad 25 lat przez ABRYS.
Zamówienia Publiczne. Doradca : porady, interpretacje, wzory. – Warszawa : Publicus.
Miesięcznik Zamówienia Publiczne Doradca jest ogólnopolskim profesjonalnym periodykiem poświęconym wyłącznie problematyce zamówień publicznych. Podstawową funkcją pisma jest przekazywanie zamawiającym i wykonawcom niezbędnej wiedzy, porad oraz bieżących informacji z zakresu zamówień publicznych.
Kadry i Płace w Administracji to magazyn przygotowany dla potrzeb działów kadr sfery budżetowej. Wyjaśnione są w nim kwestie przygotowywania umów o pracę oraz zasad nawiązywania i rozwiązywania stosunków pracy. Zawiera porady jak przechowywać akta osobowe, budować regulamin pracy i wynagrodzeń , omawiamy obowiązki pracodawcy i pracownika.
Samorząd Terytorialny / red. nacz. Michał Kulesza. – Warszawa : Międzykomunalna Sp. Akc. “Municipium”.
(może wymagać wejścia do bazy LEX przez link na stronie Biblioteki – Lista – A-Z)
Kwartalnik „Samorząd Terytorialny” jest renomowanym i jedynym ogólnopolskim czasopismem naukowym, który podejmuje i analizuje różne, a w szczególności prawne, organizacyjne, ekonomiczne, społeczne i polityczne aspekty samorządu terytorialnego w Polsce i za granicą, traktując samorząd terytorialny jako wyraz realizacji konstytucyjnej zasady pomocniczości oraz demokracji lokalnej i regionalnej, w tym także jako podstawową formę decentralizacji administracji publicznej. „Samorząd Terytorialny”, będąc pismem naukowym i profesjonalnym, służy jako platforma wymiany poglądów środowisk naukowych oraz osób zainteresowanych rozwojem samorządu terytorialnego.
Czasopismo „Studia z Polityki Publicznej / Public Policy Studies” jest kwartalnikiem, w którym zamieszczane są teksty o charakterze akademickim. Jego profil nawiązuje do anglosaskiej tradycji analitycznej znanej pod angielską nazwą public policy.
Rolą „Studiów Administracji i Bezpieczeństwa” jest aktywna obecność w realizacji wyzwań naukowo-badawczych, zwłaszcza podczas nakreślania pytań dotyczących charakteru dzisiejszego, złożonego i nieprzewidywalnego środowiska bezpieczeństwa (zewnętrznego i wewnętrznego), prezentowania analiz i stanowisk związanych z teoretycznymi i utylitarnymi aspektami bezpieczeństwa lokalnego, państwowego, regionalnego i globalnego ładu publicznego, a także wyzwań stających przed administracją państwową i samorządową względem rozpoznanych i antycypowanych zagrożeń.
Journal for the study of local politics, policy, public administration and management and governance. First established in 1975, it is an influential forum for critical dialogue and exchange on local government and a vital resource for academics, politicians, policy makers and practitioners internationally.
international journal covering the development of theories and concepts, empirical analysis and policy debate in the field of regional studies. The journal publishes original research spanning the economic, social, political and environmental dimensions of urban and regional (subnational) change. The distinctive purpose of Regional Studies is to connect insights across intellectual disciplines in a systematic and grounded way to understand how and why regions and cities evolve.
Central European Public Administration Review (CEPAR) was launched in 2018 by Faculty of Public Administration, University of Ljubljana. Its first title “Administration”, launched in 2003, was later changed to “International Public Administration Review”. In 2018, it was revised again to address predominantly central European administrative space.
ARTYKUŁY
Using the Web of Science (WoS) database, this study examined: (i) the mainstream approaches and current research trends in the literature of sustainable smart city; (ii) the extent to which the research of sustainable smart city aligns with Sustainable Development Goals (SDGs); (iii) the current topics and collaboration patterns in sustainable smart city research; and (iv) the potential opportunities for future research on the sustainable smart city field.
AI utilisation for urban planning, nonetheless, is a relatively understudied area of research, particularly in terms of the gap between theory and practice. This study presents a comprehensive review of the areas of urban planning in which AI technologies are contemplated or applied, and it is analysed how AI technologies support or could potentially support smart and sustainable development. Regarding the methodological approach, this is a systematic literature review following the PRISMA protocol.
Inter-municipal cooperation, where two or more local governments jointly provide one or more public services across their jurisdictions, is an increasingly prevalent mode of public administration. In part, this reflects the limited success of prior rounds of privatization and amalgamation reform – and the continuing desire to economize and improve regional coordination. In part, it speaks of the wider policy fashion for seeking collaborative solutions to public problems. This article introduces a special issue on “the drivers and effects of inter-municipal cooperation.” It reviews the current evidence base and the contributions of six papers, and suggests productive avenues for future research.
This article synthesizes the cross-disciplinary literature on city competitiveness published in the past three decades to bring attention to competitiveness as a key topic for public administration and local government performance. We systematically reviewed research regarding city competitiveness, its measurement, and its antecendents. Subsequently, to explore the link between local governments and competitiveness, we articulated multiple perspectives to investigate this connection, concluding that while the relationship between government and city competitiveness is still not entirely settled and results are far from consistent, the progress made to date charts a course for future research that centres on public administration contributions.
PORTALE SAMORZĄDOWE
